سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )
507
مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )
عليجان كه وارد امور سياسى شده بود به مناصب فرماندارى و شهردارى دستيافت و در سال 1906 م درگذشت . سيد محمد فرزند همين سيد عليجان بود و در سال 1901 م / 1319 ه ق به دنيا آمد و در سن پنجسالگى يتيم شد . مادرش با همتى بلند به تعليم و تربيت مولانا محمد احمد پرداخت تا اين كه علوم دينى را فرا گرفت و در علوم قديم و جديد مهارت يافت و پس از آن مدارك تحصيلى مدرسة الواعظين را به دست آورد ، مدت دو سال در يوپى و پنجاب به سفرهاى تبليغات دينى پرداخت . وى همراه با نجم العلماء به عراق و ايران رفت و به زيارت عتبات عاليات مشرّف شد و هنديانى را كه در آنجا سكونت داشتند كمك شايانى كرد . مولانا محمد احمد فردى فعال بود و در مدرسة الواعظين به مؤيد العلوم يعنى شعبهء تصنيف و تأليف و الواعظ ( مجله ) كمك و همكارى كرد و نظارت چاپخانه برعهدهء او بود . سخنرانى مىكرد و مقاله مىنوشت . بااينكه بيمار بود بيشتر به سفر مىپرداخت و تأليفاتى چند نيز از خود به يادگار گذاشت . مولانا به پاكستان آمد و در لاهور و مولتان ايام را سپرى كرد و سرانجام در 24 اكتبر 1958 م / 1378 ه ق در لاهور درگذشت و در مولتان به خاك سپرده شد . تصانيف او عبارتند از : ختم نبوت ؛ شهادت عظما ؛ تفسير قرآن مجيد . محمد احمد فيضآبادى 1324 ه ق / 1906 م 1393 ه ق / 1974 م مولانا محمد احمد بن مير على محمد در 11 نوامبر 1906 م در فيضآباد متولد شد . پس از تحصيلات ابتدايى به لكنهو آمد و با دريافت مدرك فارغ التحصيلى از سلطان المدارس مشغول خدمات دينى شد . بعد از تأسيس پاكستان به پاكستان شرقى آمد و در چاتكام خدمات و تبليغات دينى را با چنان مهارتى انجام داد كه فرقههاى هندو و مسلمان به او گرايش پيدا كردند . وى در سال 1969 م درگذشت . مولانا تعداد زيادى از هندوان را به اطاعت اسلام درآورد و مسلمانان را پايبند شريعت كرد .